Kansadviesgesprekken: gericht advies over de kans op een urgentie

dinsdag 2 mei 2017

redactie Het Vierde Huis.

Veel regio’s in Nederland kennen een schaarste op de sociale woningmarkt. Het aantal mensen dat een sociale huurwoning zoekt, is groter dan het aantal beschikbare woningen. De gemiddelde wachttijd voor deze woningzoekenden is dan ook lang. In de grote steden zoals Utrecht en Amsterdam loopt de wachttijd op tot acht jaar en soms zelfs tot twaalf jaar. In veel regio’s vragen steeds meer mensen een urgentie aan omdat ze hopen zo sneller de weg te vinden naar een huurwoning. Het gevolg is dat gemeenten meer en meer urgentieaanvragen moeten beoordelen, terwijl lang niet alle aanvragers in aanmerking komen voor een urgentie. Deze tendens kost gemeenten meer geld en mankracht dan beschikbaar is. Tijd voor een nieuwe aanpak in het urgentietraject; gericht en een eerlijk advies aan woningzoekenden over hun kans op een urgentie.  

Woningzoekenden vooraf informeren
Nicole Brasch, Servicecoördinator van Het Vierde Huis licht toe hoe haar organisatie bijdraagt aan het beter stroomlijnen van urgentieaanvragen. “Het Vierde Huis wordt door steeds meer gemeenten ingezet om korte adviesgesprekken te voeren met woningzoekenden die een urgentie willen aanvragen. Onze speciaal hiervoor opgeleide medewerkers adviseren en informeren woningzoekenden over de voorwaarden waaraan zij moeten voldoen, willen ze voor een urgentie in aanmerking komen en over de eventuele wachttijden die er zijn.” Nicole geeft aan, “in elke gemeente is het anders geregeld. In de ene gemeente gaat het bijvoorbeeld om woningzoekenden die zich in levensontwrichtende situaties bevinden. De andere gemeente heeft voorwaarden verpakt in regels, zoals verplicht ingeschreven staan in de gemeente en het hebben van een medische basis. Wij kennen de markt goed en kunnen woningzoekenden precies vertellen wat de voorwaarden zijn in hun gemeente.”  

Toename urgentieaanvragen
Kishun Bahora, Adviseur Woonruimtezaken van de gemeente Almere, vertelt hoe zijn gemeente met deze uitdaging om gaat. “Wij zijn in 2012 begonnen met het uitbesteden van de verwerking van urgentieaanvragen in onze gemeente aan organisatie Het Vierde Huis. Sinds 2013 nam het aantal aanvragen sterk toe. We zagen ook steeds meer onvolledige aanvragen en aanvragen die van meet af aan al weinig kans maakten. Dat vroeg om een andere aanpak. In 2016 zijn we gaan proefdraaien met het aanbieden van adviesgesprekken aan burgers die een urgentie willen gaan aanvragen. Ook dit traject hebben we uitbesteed aan Het Vierde Huis.” 

Gericht advies en een kansinschatting 
“De persoonlijke situatie van elke burger is anders en kan veranderen in de loop van de tijd”, vertelt Kishun. “In het urgentieadviesgesprek wordt aangegeven of de woningzoekende een kans maakt op een urgentie en welke kosten aan een aanvraag verbonden zijn. Zo kan het zijn dat iemand nu geen recht heeft op een urgentie, maar wel als zijn of haar situatie verandert of verslechtert. De woningzoekende krijgt in het gesprek dus een realistisch advies. Deze duidelijkheid helpt burgers ook onnodige aanvraagkosten te besparen. Het advies is vrijblijvend. Het staat de woningzoekende vervolgens vrij om een urgentie aan te vragen. Sinds het invoeren van de adviesgesprekken is het aantal aanvragen in onze gemeente aanzienlijk gedaald. De aanvragen die we ontvangen, maken daadwerkelijk een kans. Het managen van de verwachtingen van burgers voordat ze een aanvraag indienen, heeft dus een duidelijk effect.” 

Volledige aanvragen en snelle processen
De aanvragen die nu in de gemeente Almere worden ingediend, zijn dankzij de adviesgesprekken bovendien vollediger. Kishun geeft aan: “wanneer de woningzoekende een goede kans maakt op een urgentie, dan wordt in het adviesgesprek ook duidelijk aangegeven welke papieren hij of zij nodig heeft voor de aanvraag. Dit leidt tot volledigere urgentieaanvragen die sneller kunnen worden verwerkt en beoordeeld. De proefperiode in onze gemeente is zo succesvol gebleken dat we de gesprekken standaard in ons dienstenpakket hebben opgenomen. Hierdoor is ons volledige urgentieproces verkort en verbeterd. We besparen tijd en geld. Kortom, wij zijn gewoon héél erg tevreden over deze aanpak”.

Helderheid in tien minuten
Het Vierde Huis wordt door steeds meer gemeenten gevraagd om deze adviesgesprekken met hun burgers te voeren. Nicole licht toe, ”sommige gemeenten hebben het adviesgesprek zelfs verplicht opgenomen in de procedure tot het aanvragen van een urgentieverklaring. Het effect is zo positief dat het elke gemeente kan helpen. Veel gemeenten streven er bovendien naar om persoonlijk contact te hebben met hun burgers. Het voeren van persoonlijke adviesgesprekken draagt hieraan bij. Een adviesgesprek duurt tien minuten en kan telefonisch plaatsvinden of op locatie, tijdens spreekuren of op afspraak, afhankelijk van de wens van de gemeente.” 

Meer dan urgentieadvies
Een adviesgesprek kan overigens over meer gaan, dan over de kans op een urgentie. Nicole Brasch licht toe, “onze adviseurs zijn goed opgeleid om snel de juiste vragen te stellen en woonproblemen in kaart te brengen. Ook informeren zij woningzoekenden bijvoorbeeld wat een urgentie in hun situatie zou betekenen. Zo komt een tweepersoonshuishouden in de gemeente Almere maximaal in aanmerking voor een tweekamerwoning. Wanneer blijkt dat woningzoekenden niet in aanmerking komen voor een urgentie of de kans erop laag is, dan informeren de adviseurs ze ook over mogelijkheden om op eigen kracht woonruimte te vinden. Ze hebben veel kennis van de sociale kaart van de gemeente en verwijzen ook naar andere hulpverleningsinstanties of voorzieningen. Zoals bijvoorbeeld de mogelijkheden voor kamerhuur of antikraak wonen. Ten slotte, hebben onze woonprofessionals kennis over zaken als inschrijvingsduur en wachttijden voor diverse soorten woningen in diverse wijken van de betreffende gemeente. Ook een woningzoekende die niet voor een urgentie in aanmerking komt, gaat dus altijd met gericht advies weer naar huis”, besluit Nicole.

Ondersteuning door Het Vierde Huis
Het Vierde Huis biedt woningcorporaties en gemeenten advies en concrete diensten voor diverse woonvraagstukken. Door jarenlange ervaring op het gebied van wonen en zorg, kennen de woonprofessionals van Het Vierde Huis de verschillende doelgroepen, regels en de weg in het proces. Een van de taken die Het Vierde Huis uit handen kan nemen van gemeenten is de urgentiedienstverlening. Afhankelijk van hoe een gemeente dit traject heeft ingericht, kan het volledige traject worden overgenomen of deeltaken hiervan. Bijvoorbeeld het informeren van woningzoekenden over hun kans op een urgentie, het beoordelen van ingediende urgentieaanvragen, het voorleggen van aanvragen aan de urgentiecommissie, of zelf de urgentiecommissie vormen en beslissen welke urgenties worden toegekend. Het Vierde Huis ondersteunt op dit moment zo’n 10 gemeenten c.q. regio’s op het vlak van urgentiedienstverlening.


Naar nieuwsoverzicht